Конформист

Романот „Конформист“, првпат објавен во 1947 година, е едно од најзначајните дела на Алберто Моравија. Овој роман го направи еден од најчитаните повоени писатели во Европа. Истражувајќи ја врската меѓу потиснатите емоции и тоталитарното општество, како и човечката подготвеност да се потчини на менталитетот на конформизам и послушност во потрага по „нормален живот“, овој голем мајстор на стилот пишува возбудлив наратив. Благодарение на длабокиот увид во човековата природа, овој маркантен роман останува свеж и релевантен дури и денес.

Во романот детално се прикажани животот и желбата за нормалност на еден владин функционер за време на италијанскиот фашистички период. Главниот лик Марчело постојано е во потрага по тоа што тој го смета за нормален живот – нормални активности, нормален изглед, нормални емоции итн. Сепак, тој ја меша нормалноста со усогласеноста, и во својата потрага да се усогласи, ги потчинува своите веќе потиснати емоции. Кога природниот тек на неговиот живот му поставува етички дилеми – задачата да го предаде професорот Квадри, привлечноста кон други жени освен сопругата – тој е лошо подготвен да се справи со нив. Моравија во овој роман ја интимизира врската меѓу сексуалната репресија и фашизмот.

За Марчело Клеричи, тишината и чувањето тајни се составен дел од карактерот. Има сè под контрола – сопруга која го сака, колеги кои го почитуваат, скриена моќ што доаѓа од работата за италијанската тајна полиција под Мусолини. А потоа му наредуваат, за да ја докаже својата лојалност кон фашистичката држава, да го убие својот поранешен професор кој е во егзил. Се случува уште нешто, тој се вљубува во необична, фасцинантна жена. Неговиот внатрешен живот полека се отвора пред читателот, а со тоа и корумпираното срце на фашизмот...

„Конформист“ се смета за антифашистички роман и во 1970 година доживеа филмска адаптација во режија на Бернардо Бертолучи.